Filantroop Gates plundert Afrikaanse boeren



(Gastbijdrage van Tristan Scott, vertaald door De Vrijdenker)


“Wij ondersteunen boeren en regeringen in sub-Sahara Afrika en Zuid-Azië, die op zoek zijn naar een duurzame, inclusieve agrarische ommezwaai – eentje dat economische kansen biedt, de grenzen van de natuurlijke grondstoffen respecteert, en iedereen toegang verleent tot betaalbaar, voedzaam voedsel.“









Deze elegante samenvatting komt rechtstreeks van de website van de Gates Foundation. Klinkt veelbelovend, toch? Wel, ik wil je vertellen dat deze verklaring onmogelijk verder verwijderd kon zijn van wat er werkelijk gebeurt.



Om te beginnen. Afrika is van het allergrootste belang omwille van haar immense hoeveelheid aan agrarische oppervlakte. Sub-Sahara Afrika heeft zo’n vierde (25%) van ’s werelds potentieel te bewerken landbouwgrond, maar telt maar voor zo’n 10 procent van de wereldwijde agrarische output. Er is dus een grote gelegenheid tot groei.






Het werkelijke plan van Gates’s ‘Groene Revolutie’ in Afrika, is om boeren zich te laten wegkeren van hun traditionele zaden en landbouwmethoden. In de plaats daarvan wordt gepland om het gebruik van gepatenteerde, genetische gemanipuleerde zaden ingang te doen vinden, in combinatie met zwaar gebruik van kunstmeststoffen, binnen een één-teelt-systeem, oftewel: “hoge input/hoge output" agro-industrie.



Dit agro-industrieel systeem is sinds het midden van de twintigste eeuw actief in de VS, en het is een absoluut ramp voor de gezondheid van de bodem. Ook al zorgt het voor hogere oogsten op korte termijn, het vernietigt ook de biodiversiteit, het vermindert de veerkracht van de grond, en leidt uiteindelijk tot lagere oogsten omwille van bodemverschraling.





Afrikaanse boeren hebben wel degelijk lage oogsten, meestal als gevolg van zeer lage verkoopprijzen voor hun teeltgewassen, een gemis aan moderne machines om te zaaien, en aan opslagloodsen, en een gebrek aan onderwijs over bodemgezondheid.

Het is duidelijk dat investeerders als Gates niet gaan proberen om de ware oorzaken van hun lagere oogsten aan te pakken. Zij willen hen eerder inzetten in een agro-industrieel systeem, dat veel meer geld doet terugvloeien naar de investeerders. Gates heeft diep geïnvesteerd in bedrijven van ggo’s en kunstmest. Zijn invloed gaat onder meer via groepen als de Raadgevende Groep van Internationaal Landbouw Onderzoek (Consultative Group of Internationa Agriculture Research – CGIAR) en de Crop Trust. Gates is de grootste geldschieter van CGIAR en beloofde om hun jaarlijks budget 2,5 keer te verhogen, van 850 miljoen dollar naar 2 miljard dollar….

En wat doen zij eigenlijk?




De CGIAR is een consortium van 15 internationale landbouwonderzoekscentra. Het onderhoudt een genenbank voor zaden, die momenteel zo’n 750.000 soorten zaad van boeren bevat. Wat is het probleem hier?

Gates versnelde de transfer van zadenonderzoek van wetenschappelijke onderzoeksinstituten naar agro-industriële bedrijven. Hij centraliseerde en faciliteerde het pirateren van intellectuele eigendom en zaadmonopolies, door het beïnvloeden van regelgeving. Gates doneerde meer dan 700 miljoen dollar aan de CGIAR sinds 2003.

De essentie van het overleven van kleine landbouwers zijn biodiversiteit en (lokale, sd) kennis van zaden. Gates is dit aan het vernietigen. Hij sponsort ook andere groepen, zoals DivSeek, die genetische data van zaden in kaart brengt, met als doel hen te patenteren. Een patent kan afgedwongen worden in een te betalen geldsom voor de zaden, en verzwakt de kleine boer.




Door zijn immense sponsoring voor deze groepen, zorgt Gates voor:

- Het monopoliseren van de zadenindustrie door Big Agro, door patenten en het in kaart brengen van genen,

- Het beroven van kleine boeren van hun eigen intellectuele eigendom (via hun zadenveredeling, sd), en hun vermogen om competitief te blijven,

- Het beïnvloeden van regelgeving om het bovenstaande mogelijk te maken.


Bill Gates heeft niet de belangen van Afrika of van de planeet in zijn gedachten; hij wil zijn mondiale controle en zijn Return on Investment Capital verhogen. Je hoeft mij evenwel niet te geloven. Luister gerust naar wat publieke uitspraken van belangrijke Afrikaanse boerenorganisaties.


“Grootschalige agro-industrie is geen oplossing voor Afrika. De Gates Stichting promoot een model van industriële monocultuur en voedselverwerking dat onze eigen mensen niet onderhoudt. Het vermindert onze veerkracht door het uitputten en vernietigen van onze natuurlijke bodemvruchtbaarheid, onze waterbronnen en onze rijke biodiversiteit en genetisch kapitaal. De Gates stichting moedigt Afrikaanse boeren aan om een “hoge input-hoge output” aanpak over te nemen…. Het zet boeren onder druk om slechts één of enkele teelten te groeien, gebaseerd op commerciële zaden voor hoge oogsten, of op genetisch gemanipuleerde zaden. Gezonde voeding voor gezinnen gaat naar beneden, en boeren zijn verplicht om hun land te verkopen of te gaan voor een één-teelt-productie.” (Verklaring van de Southern African Faith Communities’ Institute (SAFCEI), onderschreven door meer dan 500 Afrikaanse religieuze leiders).


“We zijn hier om duidelijk en categorisch te stellen dat de Alliantie voor een Groene Revolutie in Afrika niét spreekt in het belang van de Afrikanen.” (Anne Maina, directeur van de Biodiversity and Biosafety Association van Kenia).


Er is meer, maar één ding is duidelijk….echte Afrikaanse boeren willen niets te maken hebben met de visie van Gates. Het is overduidelijk dat zijn intenties niet oprecht zijn, en hij gedreven wordt door economische redenen.


Wat nog beangstigender is: Gates is nu de grootste private grootgrondbezitter in de Verenigde Staten, met intussen meer dan een kwart miljoen hectare landbouwgrond in bezit. Waarom? Niemand weet het zeker, maar er zijn tal van theorieën hierrond.





In ’t kort.


Bill Gates in Afrika zorgt voor:

- Biopiraterij van zaden

- Het vullen van de zaken van Big Agro

- Het beïnvloeden van wetgeving

- Het beïnvloeden van onderwijs

- Het vernietigen van biodiversiteit en bodem

- Het versnellen van centralisering

- Het kapotmaken van boerentradities.



(dit stukje stond oorspronkelijk als thread op de Twitterlijn van Tristan Scott, en werd met diens toestemming vertaald en hier gepubliceerd)


PS: Tien jaar geleden prees de Indische zadenactiviste Vandaana Shiva de 'Potato Eleven' (de beklaagden in het ggo-aardappelproces) als 'heroes of our time'. Ik was één van die elf, en zal haar stevig beargumenteerde steun voor onze strijd tegen gepatenteerd voedsel en het plundergedrag van 'filantropen' als Gates nooit vergeten.